04 juli 2007

Surströmming, of het einde van je sociale leven


Rotte vis is niet alleen voor meeuwen. In Zweden kun je rotte vis eten zonder dat je daarvoor op sterven na dood moet zijn of volslagen krankzinnig. Het heet surströmming en is een ware lekkernij. Niet dat alle Zweden het lekker vinden. Sterker nog: de meesten lopen er hard voor weg. Dat komt namelijk door de afgrijselijke stank. Ik heb verhalen gehoord over scholen die werden geëvacueerd omdat kinderen onder schooltijd een blikje surströmming openmaakten en over mensen die door buren gepest werden en in plaats van vuurwerk surströmming door hun brievenbus kregen. Er zijn natuurlijk ook liefhebbers. Die komen bijeen in de zomer, want surströmming eet je buiten, in de frisse lucht. Als je dat namelijk niet doet, wordt het eten bemoeilijkt door de allesoverheersende stank en het onbedwingbare kokhalzen van jezelf en anderen. Bovendien moet je daarna je huis een maand luchten en chemisch laten desinfecteren. Of verhuizen, natuurlijk.
Surströmming is gefermenteerde haring in blik. Zo’n blik komt na verloop van tijd zo onder druk te staan dat de boven- en onderkant gaan bollen. Dat is een goede indicatie dat de vis gegeten kan worden. Je kunt het blik het beste onder water openmaken omdat het vocht er door de hoge druk uit kan spuiten. Als je daarmee in aanraking komt, stink je zo verschrikkelijk dat het het einde kan betekenen van je sociale leven. Veel surströmmingliefhebbers zijn dan ook eenzame mensen. Kluizenaars, hoog in de bergen. Door het vermeende explosiegevaar van zo’n bollend blik heeft een aantal luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, surströmming op de zwarte lijst gezet, samen met andere explosieven zoals handgranaten, dynamiet en lipgloss. Dit tot groot ongenoegen van de Zweedse Surströmming Academie, een sociëteit van surströmming-adepten die de luchtvaartmaatschappijen culinaire barbarij verwijt.
Maar goed: ik wil die rotte-viservaring nou wel eens meemaken. Ik woon al jaren elke zomer in Stockholm en heb al ik-weet-niet-hoe-vaak geprobeerd m’n vrienden bijeen te krijgen voor een surströmming-picknick. Als het dan na veel vijven en zessen eindelijk lukte om een datum te prikken, had op de langverwachte dag ineens iedereen een zere knie, een ornithologencongres of een oma waarmee ze sokken moesten stoppen. De lafaards. Misschien moet ik maar een blik meenemen en het er straks in Nederland op wagen met andere argeloze leken. Iemand interesse?


(Deze man is trouwens geen bekende van me en ook niet dokter Jakob uit het vorige berichtje, want die was veel knapper. Ik hoop maar dat deze man het niet erg vindt dat ik hem argeloos noem. Of minder knap dan dokter Jakob.)

5 opmerkingen:

charlotte zei

nou je weet niet erg aantrekkelijk te maken moet ik zeggen. ik gok er maar op dat je dat spul niet mee in het vliegtuig krijgt.

Impa zei

Twee jaar geleden nog wel! Kennelijk was dat voor de KLM-ban. Toen heeft er een blik een jaar bij me thuis gelegen tot het zo bol stond dat het wel een bal leek en ik er zelf bang van werd. Ik heb hem toen in de vuilnisbak gegooid en ik hoop oprecht dat hij bij de vuilnisophaal niet geplet en gebarsten is in de vuilniswagen. Arme vuilnismannen...

Hans zei

I'm in! Sinds je er indertijd over vertelde, heeft het me gefascineerd. Het kan natuurlijk zijn dat ik koude voeten krijg en ik alsnog niet gemist kan worden op een ornithologencongres, maar dat zien we dan wel weer.

Nils Holgersson zei

Goed spul dat surströmming!
Na lang aandringen van mijn collega's heb ik dan toch een keer een blikje voor ze mee genomen vanuit Stockholm... (met dank aan de SAS!)
Tijdens de lunch zouden de heren het gaan eten, ze hadden tenslotten in dienst gezeten... hoe erg kan het zijn als die Zweden het eten?
Er was publiek genoeg en van de beelden van de 2 camera's is een dvd gemaakt :-)
Kijk gerust op de site voor foto's en oh ja, deze "helden" eten de surströmming zoals iedere echte Hollander haring eet, zonder de traditionele toevoegingen!

Impa zei

@Nils:
Brrr... de hele vis, inclusief ingewanden en graten? Want dat is wel het verschil met onze haring.
Wij hebben het er inmiddels ook op gewaagd en het overleefd. Binnenkort een stinkend verslag op dit blog.